Monument voor een Toeslagenschandaal

 

Een monument van Nicole, Mark, Chaïr, Renica & Noa
in samenwerking met kunstenaar Merel Smitt en ontwerper Marnix de Klerk.

Een Monument voor het Toeslagenschandaal is een installatie die bezoekers uitnodigt om plaats te nemen aan een tafel vol documenten, formulieren, brieven, bewijsstukken en persoonlijke verhalen. Door je een weg te banen door de verhalen van vijf mensen die getroffen zijn door het toeslagenschandaal begin je te begrijpen wat dit schandaal heeft gedaan met het dagelijkse leven van duizenden mensen.

Het Toeslagenmonument is voortgekomen uit een co-creatietraject waarin kunstenaar Merel Smitt samenwerkte met vijf mensen die getroffen zijn door het toeslagenschandaal. In een serie van zes bijeenkomsten deelden zij hun ervaringen, herinneringen en manieren om zich staande te houden tijdens een eindeloos gevecht tegen het systeem. Samen met Merel Smitt en Marnix de Klerk bouwden zij een monument dat de impact van het schandaal op hun alledaagse levens voelbaar maakt.

In het monument lees je hun persoonlijke verhalen en krijg je een inkijk in de correspondentie tussen de ouders en de overheid. Op de voorkant van ieder document staat een persoonlijk verhaal, op de achterkant een brief, beschikking of ander officieel document. Daarnaast kun je luisteren naar audiofragmenten waarin de deelnemers hun eigen excuusbrief voorlezen. Deze brieven schreven zij tijdens de bijeenkomsten als reactie op de excuusbrief die zij van de overheid ontvingen. De installatie richt zich op de geleefde ervaring. Wie zijn deze mensen voorbij het label ‘gedupeerde’? Hoe beïnvloedde het schandaal hun relaties, gezondheid, werk en toekomst? Wat gaf hen kracht om door te gaan?

Met dit monument herdenken we door dichtbij hun ervaringen te komen. We erkennen dat wat hen is overkomen waar is, dat dit nog niet voorbij is en dat het iedereen had kunnen overkomen.

Hoewel het toeslagenschandaal breed bekend is, blijven veel van de persoonlijke gevolgen ervan onzichtbaar. Het monument opent het gesprek over vertrouwen, herstel en de relatie tussen mensen en systemen. Het monument is beschikbaar voor presentatie in bibliotheken, culturele instellingen, gemeentehuizen, onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en conferenties.

Het Toeslagenmonument is ontwikkeld in opdracht van Toneelschuur Producties. Het is een co-creatieproject dat parallel heeft plaatsgevonden aan de voorstelling Medea, voor een toeslagenherdenking van Toneelschuur Producties in regie van Angelo Ormskerk.